9 มี.ค. 2560

กิ่งตอนต้องรู้

** กิ่งตอนต้องรู้ **

สำหรับคนที่ใจร้อน เงินพอมีจ่าย ก็เลือกวิธีปลูกด้วยกิ่งตอน ซึ่งจากประสบการณ์ก็อยากจะสรุปสาระสำคัญให้กับคนที่กำลังมองหาวิธีการปลูกด้วยกิ่งตอน เท่าที่ผมมีประสบการณ์มาบ้างนะครับ 

1. กิ่งตอนจะต้องเป็นกิ่งจากกิ่งกระโดงเท่านั้น เหตุที่กล่าวเช่นนี้เพราะว่า ผักหวานป่าเป็นไม้ยืนต้นทรงสูง กิ่งที่มีอายุยืนยาวเท่ากับต้นแม่ คือกิ่งกระโดง ส่วนกิ่งที่อยู่ด้านข้าง หรือกิ่งแขนง จะมีอายุน้อย แก่และตายไป  ดังนั้นถ้าได้กิ่งแขนงไป ก็จะได้กิ่งตอนอายุสั้น ปลูกแล้วก็ตาย
2. สิ่งที่ต้องรู้ในการปลูกผักหวานป่าด้วยกิ่งตอนคือ ต้องใช้เวลาในการปลูก 2 ปี จึงจะได้ผล ระยะแรกของการปลูกกิ่งตอน ยอดอ่อนจะออกมาเยอะ (ออกเพียงครั้งเดียว) ท่านจะต้องปล่อยให้เป็นใบแก่เสียก่อน และจะนิ่งอยู่แบบนั้น จนกว่าระบบรากของต้นผักหวานป่าจะแข็งแรง  หากจะวางแผนลงดินและเก็บจำหน่าย อันนี้ทำไม่ได้ทันทีนะครับ







เปรียบเทียบระหว่างกิ่งตอน กับการปลูกด้วยเมล็ด 



ต้นซ้ายมือ กิ่งตอน ปลูก 2 ปี และขวา การปลูกจากเมล็ด 2 ปีเช่นกัน การปลูกจากเมล็ดเริ่มจะแซง 


หัวใจหลักของการปลูกผักหวานป่าคือ ดิน

การปลูกผักหวานป่าให้โตได้ดี โตไว ต้องมีปัจจัยอะไรเป็นสำคัญ 
เพราะอะไรผมถึงได้กล่าวว่า การปลูกผักหวานป่าจำเป็นต้องมีไม้พี่เลี้ยง อาจจะเป็นเพียงความเชื่อ หรือเป็นเพียงแค่ร่มเงาเท่านั้น 
และผมชอบเปรียบเทียบว่า คนทั่ว ๆ ไป ปลูกผักหวานป่าที่ บ้านหมอ สระบุรี แม้ไม่มีประสบการณ์ก็สามารถปลูกผักหวานป่าโตได้ดี 
และเมื่อเราไปดูเขาปลูกมันทำไมเหมือนง่าย ๆ แต่เรามาทำที่บ้านเราทำไม มันไม่ค่อยได้ผล .. สิ่งที่แตกต่างนั้นคือ สิ่งนี้ครับ ดิน และความลึกของหน้าดิน 
ผมได้ตั้งสมมติฐาน ว่าการปลูกผักหวานป่าในภาคอีสานนั้น ต้องเตรียมดินให้หลวม ให้ลึกนั้น ดินร่วนปนดินเหนียวจะทำให้โตไว มันจะหลงทาง (คิดผิดจากคนอื่น ๆ ) หรือว่าจะกำลังจะเดินไปสู่ การไขข้อสงสัย ว่าทำไมผักหวานป่ามันปลูกยาก โดยเฉพาะภาคอีสาน

วันนี้ผมเลยค้นหาฐานข้อมูลชุดดิน ของ อำเภอบ้านหมอ สระบุรี มาให้อ่านกันครับ แต่ละตำบลคล้ายคลึงกันเพราะเป็นเอกสารที่แก้ไขเฉพาะค่าบางอย่างของดิน เลยเอามาให้ดูแค่ตัวอย่าง แต่สามารถดาวน์โหลดเอกสาร ของแต่ละที่ได้ครับ 

ตำบลหนองบัวถือว่าปลูกผักหวานป่าเยอะมากครับ ปลูกทุกบ้าน หน้าบ้าน หลังบ้าน ริมถนน ทุกซอก ทุกมุม มีหมด หน้าดินสีดำ เป็นดินเหนียว 
พื้นที่ อ.บ้านหมอ เป็นเขตชุมน้ำครับ มีแหล่งน้ำเยอะมาก น้ำท่าสะดวกสบาย 


คู่มือการปลูกผักหวานป่า และคำถามยอดฮิตของคนปลูกผักหวานป่า

ผมได้รับรวบรวมคำถามยอดฮิตของคนปลูกผักหวานป่า ไว้ และตอบคำถามในทุก ๆ คำถาม ลอง ๆ อ่านดูนะครับว่าจะโดนใจหรือเปล่า  สามารถดาวน์โหลด


  1.  คู่มือการปลูกผักหวานป่า
  2. ถามตอบเรื่องผักหวานป่า

8 มี.ค. 2560

อัพเดตสวนที่บุรีรัมย์

เข้าสู่ฤดูการเก็บผลผลิตกันแล้วครับ ที่สวนบุรีรัมย์จะเก็บประมาณ เดือนมีนาคม ถึงเดือน พฤษภาคม ปัจจุบันผลผลิตประมาณต่อครั้งประมาณ 3-4 กิโลกรัม ราคากิโลกรัมละ 250-300 บาท เก็บหลังบ้านขายหน้าบ้าน ขายระแวกบ้านก็ยังไม่พอจะขายครับ

5 มี.ค. 2560

ผักหวานป่า 1 ปี 9 เดือน

น้องเปรม เจ้าของสวนตัวจริง อายุเกือบ 1 ปี แล้ว ตอนนี้กำลังหัดเดิน ซนน่าดู ได้มาเล่นซนสวนผักหวานหลายครั้งแล้ว เราก็ปล่อยซนตามประสาเด็ก เล่นดิน เล่นใบไม้  ที่สวนไม่ได้ใช้สารเคมีใด ๆ หายห่วงเรื่องสารพิษได้เลย .. ส่วนผักหวานป่าอายุ 1 ปี 9 เดือน อีกเพียงแค่ไม่กี่เดือนก็จะครบ 2 ปี แล้ว (ปลูกเมื่อ วันพืชมงคล 58) ส่วนใหญ่ความสูง ประมาณ หัวเข่า ถึงเอว ส่วนบางต้นที่โตเร็ว ก็ประมาณ เมตรเกือบสองเมตร  สวนนี้ปลูกประมาณ 500 หลุมปลูก ปลูกด้วยเมล็ด ระบบน้ำหยด ในช่วงปีแรก และมีพ่นให้ปุ๋ยออร์แกนิค บางเวลา แล้วแต่จะว่างช่วงไหน และก็ใส่ปุ๋ยคอก เป็นปุ๋ยขี้วัว ตอนเริ่มปลูก และ ใส่ซ้ำอีกครั้งตอนปลายหน้าฝน 

2 มี.ค. 2560

การเดินทาง

สวนผักหวานป่าบ้านพระยืน อยู่ริมถนน พระยืน-หนองแวง ห่างจาก อำเภอพระยืนประมาณ 1 กิโลเมตร
ถ้ามาจากขอนแก่น ก็จะผ่านหน้าสถานีตำรวจอำเภอพระยืน และจะเจอกับ 7-11 ให้เลี้ยงซ้ายซอยข้าง โรงเรียนชุมชนตรงกันข้ามกับ 7-11 ตรงไปอีกประมาณ 1 กิโลเมตรก็จะพบสวนอยู่ด้านขวามือ  ... หรือช่องทางที่สะดวกอีกช่องทางหนึ่งคือการค้นหาใน Google map ครับ กรอกชื่อ สวนผักหวานป่าบ้านพระยืนเข้าไปได้เลย

น้ำท่วมสวนผักหวาน

ผักหวานป่ากับน้ำ นับว่าเป็นของคู่กัน และขาดกันไม่ได้ครับ


อะไรที่ไม่พอดี ก็ย่อมส่งผลเสียได้เช่นกัน ยกตัวอย่างการปลูกผักหวานป่าที่สวนผักหวานป่าบ้านพระยืน ข้อดีของสวนก็คือมีแหล่งน้ำใกล้ สะดวก เจาะบาดาลน้ำไม่เค็ม รดน้ำต้นผักหวานป่าได้สบาย แต่ก็มีข้อเสียคือ พื้นที่ท้ายแปลงสวนนั้นเป็นที่ลุ่มต่ำ หาทางระบายน้ำไม่ได้ ... ปีแรก ๆ ที่ปลูกผักหวานป่าเป็นช่วงจังหวะฝนแล้ง น้ำน้อย ฝักหวานที่ปลูกที่ลุ่ม ก็ได้ผลดี งอกงาม เจ้าของสวนก็ยิ้มอย่างดีใจ แต่สำหรับปี 59 ที่ผ่านมานี้ เป็นปีที่ฝนตกชุกในช่วงปลายฤดู น้ำขังสูง และขังอย่างนั้นอยู่นานนับเดือน ส่งผลให้ผักหวานป่าตายไปจำนวนมาก ซึ่งพื้นที่โดนน้ำท่วมนี้เป็นผักหวานป่าที่โตได้ดี โตเร็ว เพราะเป็นพื้นที่ดินหลวม มีความชื้นในดิน 

สมาชิกใหม่ของสวนผักหวานป่า


ทำสวนนผักหวานป่ามาได้ 3 ปีเต็มแล้ว แรกเริ่มกัน 2 แรง ทำสวนวันหยุด หรือหลังเลิกงานถ้ามีเวลา การทำเกษตรเป็นงานอดิเรกก็ได้ผ่อนคลายความเครียดในการทำงานได้เป็นอย่างดี มองเห็นธรรมชาติ บางอย่างก็เติบโตได้ดั่งใจ บางอย่างก็เจออุปสรรค ทำให้เข้าใจและสร้างความสุขเล็ก ๆ น้อย ๆ ได้อีกทางหนึ่ง เมื่อเริ่มทำสวนใหม่ ๆ ยังไม่มีสมาชิกตัวน้อย ก็คิดเล่น ๆ ว่าทำไว้ให้สมาชิกใหม่ของครอบครัว สร้างป่าเล็ก ๆ มีไม้ไว้ใช้สอย มีพืชผักไว้ทาน เหลือก็ไว้ขาย หรือเป็นแหล่งเรียนรู้วิธีการปลูกผักหวานสำหรับคนที่สนใจทั่วไป 

รากผักหวานป่า หากินและเติบโตกับรากพี่เลี้ยง ความเชื่อ หรือ ความจริง ?

ผมก็มาพิจารณาผักหวานป่าที่อยู่บริเวณรอบ ๆ โคนของต้นพี่เลี้ยง แล้วก็มีคำถาม เล่น ๆ 



1. ถ้าผักหวานต้นที่ปลูกกับโคนต้นพี่เลี้ยง ดูดกินน้ำเลี้ยง หรือหากินกับรากของพี่เลี้ยง มันก็น่าจะโตได้มากกว่าต้นที่อยู่รอบ ๆ 
2. แล้วต้นผักหวานป่าที่อยู่ที่โคนต้นพี่เลี้ยง ไม่โตมันเป็นเพราะว่าได้รับการช่วยแล้วแต่ไม่โต ซึ่งความเป็นจริงแล้วมันน่าจะตายแต่ได้รับการช่วยไว้จากไม้พี่เลี้ยง แต่พอเปรียบเทียบกับต้นที่ไม่โตต้นอื่น ๆ มันก็ไม่ได้แตกต่างอะไร
3. ส่วนต้นที่อยู่ใกล้กับโคน แล้วมันโต มันเกิดจากการช่วยของราก หรือว่า มันโตและบังเอิญมาอยู่ใกล้ ๆ กับโคน เพราะว่าต้นอื่น ๆ ไม่ได้อยู่ใกล้มันก็โต ได้ดีเช่นกัน 
4. แล้วต้นที่โต แต่ไม่ได้อยู่ชิดโคน มันได้น้ำเลี้ยงมากจากไหน ทั้งที่ความจริงแล้วรากบริเวณโคน ก็น่าจะเยอะกว่าบริเวณที่ห่างออกไป หรือว่ารากของพี่เลี้ยงมันมีความพิเศษอะไร 
5. เรื่องพี่เลี้ยง บางสวนบอกตะขบดี บางสวนของชะอมดี บางสวนบอกแคดี บางสวนบอกมะขามเทศดี บางสวนบอกต้นแดง  และที่บ้านผม ผมปลูกข้าง ๆ ต้นโมกมันก็ดีอยู่นะ  ยิงฟันยิ้ม 
ุ6. ทำไมคนที่อยากปลูกผักหวานป่า แล้วทำตามอย่างที่เขาแนะนำทุกอย่าง ทำไมยังไม่สำเร็จอยู่ เช่น ปลูกกับตะขบก็แล้ว ปลูกกับแคก็แล้ว ปลูกกับมะขามเทศก็แล้ว ปลูกกับชะอมก็แล้ว ผักหวานก็ตายอยู่ดี ..


น่าคิด และน่าตั้งคำถามนะครับ ..

รวมสูตรการเตรียมหลุมปลูกผักหวานป่า

รวมสูตรวิธีการปลูกผักหวาน ให้โตไว ตามสไตล์ของ สวนผักหวานป่าบ้านพระยืน 


*** ทุกวิธีต้องปรุงดินให้ร่วน หลวม และการให้น้ำที่เพียงพอสำหรับการปลูกผักหวานป่า *** 
*** เรื่องร่มเงา แล้วแต่จะเลือกเอาต้นไม้ชนิดไหน หรือจะเลือกตำแหน่งที่มีร่มอยู่แล้วก็ได้ แนะนำว่าควรเป็นแดดเช้า ร่มตอนบ่าย ***



1. สูตรการสร้างหน้าดินหลวม หรือการถมดินใหม่ โดยการเลือกดินร่วนปนเหนียว อย่าใช้ดินทราย ความหนาประมาณ 1 เมตร และเตรียมหลุมปลูก ปลูกไม้พี่เลี้ยง  
ข้อเสียคือ มีค่าใช้จ่ายสูงกว่าแบบอื่น ๆ  ข้อดีคือสามารถเลือกลักษณะของดินที่มีมาถมได้


มาทำความรู้จักกับหนอนกาแฟสีแดง





ที่มา : http://forprod.forest.go.th (สำนักวิจัยและพัฒนาการป่าไม้ กรมป่าไม้)

การปลูกด้วยกิ่งตอน ดีหรือไม่

การตอนกิ่งผักหวานป่า
การตอนกิ่งผักหวานป่านั้น โดยปกติแล้วจะทำในหน้าฝน เพราะว่าในหน้าฝนจะเป็นช่วงระยะเวลาการเติบโตของรากผักหวาน ซึ่งถือว่าเป็นเรื่องปกติอยู่แล้วครับ ว่าผักหวานป่านั้นจะสร้างรากในช่วงหน้าฝน สังเกตได้จากที่เราเพาะผักหวานป่าด้วยเมล็ด ในหน้าฝน ปีแรกนั้นผักหวานป่าจะโตช้า แต่จริง ๆ แล้ว รากผักหวานป่า ต้องชอนไช ทั้งแนวดิ่ง และแนวกว้าง ซึ่งมันคือนิสัยจองผักหวานป่าอยู่แล้ว และผักหวานป่าจะมาโตตอนช่วงหน้าหนาวไปหาหน้าแล้ง นั่นก็คือการผลิดยอดใหม่ ในช่วงหน้าแล้งนั้นเอง และนี่คือที่มาของคำตอบว่าการตอนในหน้าฝนนั้นจะประสบความสำเร็จได้ดีกว่าการตอนในช่วงเวลาหน้าแล้ง ชาวสวนส่วนใหญ่ก็จะตอนกิ่งในช่วงต้นฝน เพื่อให้ออกรากทันกับการปลูกลงดินให้ทันในช่วงฤดูฝน ..

ดูตัวเป็นของหนอนกาแฟสีแดง (คลิป)

หนอนเจาะลำต้น หรือหนอนกาแฟสีแดง ที่ชอบเจาะเข้าไปกินแกนกลางของลำต้นผักหวานป่า และอาศัยฟักตัวในช่วงเป็นดักแด้ เห็นแล้วต้องรีบกำจัดทันทีครับ